Poniższa tabela zawiera chronologiczny spis osób, odznaczonych Nagrodą Nobla w
dziedzinie fizyki, z podaniem uzasadnienia i miejsca pracy w chwili otrzymania
wyróżnienia. (wybrane z
laureatów Nobla z fizyki Wikipedii)
1903 |
![Portrait of Antoine-Henri Becquerel.jpg](75px-Portrait_of_Antoine-Henri_Becquerel.jpg) |
Henri Becquerel[19] |
École polytechnique |
„W uznaniu niezwykłych zasług, jakie oddał przez odkrycie radioaktywności
naturalnej” |
![PierreCurie.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/PierreCurie.jpg/75px-PierreCurie.jpg) |
Pierre Curie[20] |
École supérieure de physique et de chimie industrielles de la ville de
Paris |
„W uznaniu ich zasług, jakie oddali poprzez wspólne badania nad
zjawiskiem promieniotwórczości odkrytym przez profesora Henri
Becquerel’a” |
![Mariecurie.jpg](75px-Mariecurie.jpg) |
Maria Skłodowska-Curie[21] |
École supérieure de physique et de chimie industrielles de la ville de
Paris |
1906 |
![J.J Thomson.jpg](75px-J.J_Thomson.jpg) |
Joseph John Thomson[24] |
University of Cambridge |
„W uznaniu zasług za teoretyczne i eksperymentalne badania nad przewodnictwem
elektrycznym gazów” |
1918 |
![Max Planck 1933.jpg](75px-Max_Planck_1933.jpg) |
Max Planck[37] |
Uniwersytet Humboldta w Berlinie |
„W uznaniu jego zasług, które oddał w rozwoju fizyki przez
odkrycie kwantów
energii |
1922 |
![Niels Bohr.jpg](75px-Niels_Bohr.jpg) |
Niels Bohr[41] |
Uniwersytet Kopenhaski |
„Za jego zasługi w badaniach nad strukturą
atomu oraz emitowanego
przez nie promieniowania” |
1923 |
![Robert Andrews Millikan 1920s.jpg](75px-Robert_Andrews_Millikan_1920s.jpg) |
Robert Andrews Millikan[42] |
California Institute of Technology |
„Za jego pracę nad elementarnym
ładunkiem elektrycznym i efektem
fotoelektrycznym” |
1927 |
![Arthur Compton.jpg](75px-Arthur_Compton.jpg) |
Arthur Compton[47] |
University of Chicago |
„Za odkrycie efektu nazwanego
jego imieniem” |
![CTR Wilson.jpg](75px-CTR_Wilson.jpg) |
Charles Thomson Rees Wilson[48] |
University of Cambridge |
„Za jego
metodę czynienia
widzialnymi torów cząstek naładowanych elektrycznie, z wykorzystaniem
kondensacji pary” |
1933 |
![Dirac 4.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Dirac_4.jpg/75px-Dirac_4.jpg) |
Paul Dirac[55] |
University of Cambridge |
„Za odkrycie nowych, produktywnych aspektów teorii atomów” |
1935 |
|
James Chadwick[57] |
University of Liverpool |
„Za odkrycie neutronu” |
1936 |
![Hess.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Hess.jpg/75px-Hess.jpg) |
Victor Franz Hess[58] |
Leopold-Franzens-Universität Innsbruck |
„Za odkrycie promieniowania
kosmicznego” |
![Carl Anderson.jpg](75px-Carl_Anderson.jpg) |
Carl David Anderson[59] |
California Institute of Technology |
„Za odkrycie pozytonu” |
1938 |
![Enrico Fermi 1943-49 140x190.jpg](75px-Enrico_Fermi_1943-49_140x190.jpg) |
Enrico Fermi[62] |
Sapienza – Uniwersytet Rzymski |
„Za pokazanie istnienia nowych pierwiastków promieniotwórczych
wytworzonych przez napromieniowanie neutronami i za odkrycie reakcji
jądrowych wywołanych przez powolne neutrony” |
1939 |
![Ernest Lawrence.jpg](75px-Ernest_Lawrence.jpg) |
Ernest Lawrence[63] |
University of California, Berkeley |
„Za wynalezienie i udoskonalenie cyklotronu i
wyniki otrzymane przy jego użyciu, w szczególności odnoszące się do
pierwiastków sztucznie promieniotwórczych” |
1943 |
![Otto Stern.jpg](75px-Otto_Stern.jpg) |
Otto Stern[67] |
Carnegie Institute of Technology |
„Za jego wkład w rozwój metody promieni molekularnych i za jego odkrycie momentu
magnetycznego protonu” |
1944 |
![Isidor Isaac Rabi.jpg](75px-Isidor_Isaac_Rabi.jpg) |
Isidor Isaac Rabi[68] |
Columbia University |
„Za jego metodę rezonansową obserwacji własności magnetycznych jąder
atomowych” |
1945 |
![Wolfgang Pauli ETH-Bib Portr 01042.jpg](75px-Wolfgang_Pauli_ETH-Bib_Portr_01042.jpg) |
Wolfgang Pauli[69] |
Princeton University |
„Za odkrycie zasady wykluczenia nazywanej również zasadą
Pauliego” |
1948 |
![Blackett-large.jpg](75px-Blackett-large.jpg) |
Patrick Maynard Stuart Blackett[72] |
Uniwersytet Wiktorii w Manchesterze |
„Za rozwinięcie metody komory
Wilsona i za odkrycia,
przy jej użyciu, w dziedzinach fizyki jądrowej i promieniowania
kosmicznego” |
1949 |
![Yukawa.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Yukawa.jpg/75px-Yukawa.jpg) |
Hideki Yukawa[73] |
Cesarski Uniwersytet Kioto |
„Za przewidzenie istnienia mezonów na
podstawie teoretycznej pracy dotyczącej sił
jądrowych” |
1950 |
![Cecil Powell.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Cecil_Powell.jpg/75px-Cecil_Powell.jpg) |
Cecil Frank Powell[74] |
University of Bristol |
„Za rozwinięcie metody fotograficznej badania procesów jądrowych i za
odkrycia związane z mezonami, dokonane przy zastosowaniu tej metody” |
1951 |
![Sir John Douglas Cockcroft.jpg](75px-Sir_John_Douglas_Cockcroft.jpg) |
John Douglas Cockcroft[75] |
Instytut Badań Energii Jądrowej |
„Za ich pionierskie prace związane z przekształceniem jąder
atomowych za pomocą
sztucznie przyspieszanych cząstek” |
![Ernest Walton.jpg](75px-Ernest_Walton.jpg) |
Ernest Walton[76] |
Trinity College w Dublinie |
1952 |
![Felix Bloch, Stanford University.jpg](75px-Felix_Bloch,_Stanford_University.jpg) |
Felix Bloch[77] |
Stanford University |
„Za rozwinięcie nowych metod pomiarów precyzyjnych magnetyzmu jądrowego i
odkrycia dzięki nim dokonane” |
![Edward Mills Purcell.jpg](75px-Edward_Mills_Purcell.jpg) |
Edward Mills Purcell[78] |
Harvard University |
1954 |
![Max Born.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Max_Born.jpg/75px-Max_Born.jpg) |
Max Born[80] |
University of Edinburgh |
„Za fundamentalne badania w dziedzinie mechaniki
kwantowej, a w szczególności za jego statystyczną interpretację funkcji
falowej” |
![Bothe.jpg](75px-Bothe.jpg) |
Walther Bothe[81] |
Uniwersytet w Heidelbergu |
„Za metodę koincydencji i
odkrycia dokonane tą metodą” |
1955 |
![Willis Lamb 1955.jpg](75px-Willis_Lamb_1955.jpg) |
Willis Eugene Lamb[82] |
Stanford University |
„Za odkrycia związane
ze strukturą subtelną widma wodoru” |
![Polykarp Kusch.jpg](75px-Polykarp_Kusch.jpg) |
Polykarp Kusch[83] |
Columbia University |
„Za precyzyjne wyznaczenie momentu
magnetycznego elektronu” |
1957 |
![CNYang.jpg](75px-CNYang.jpg) |
Chen Ning Yang[86] |
Institute for Advanced Study |
„Za wnikliwe zbadanie tak zwanego prawa
zachowania parzystości, co doprowadziło do ważnych odkryć związanych
z cząstkami elementarnymi” |
![Tdlee ccast.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/Tdlee_ccast.jpg/75px-Tdlee_ccast.jpg) |
Tsung-Dao Lee[87] |
Columbia University |
1958 |
![Cerenkov.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Cerenkov.jpg/75px-Cerenkov.jpg) |
Pawieł Czerenkow[88] |
Instytut Fizyki Lebediewa |
„Za odkrycie i interpretację efektu
Czerenkowa” |
![Ilya Frank.jpg](75px-Ilya_Frank.jpg) |
Ilja Frank[89] |
Uniwersytet Moskiewski |
![Igor Tamm.jpg](75px-Igor_Tamm.jpg) |
Igor Tamm[90] |
Uniwersytet Moskiewski |
1959 |
![Segre.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Segre.jpg/75px-Segre.jpg) |
Emilio Segrè[91] |
University of California, Berkeley |
„Za odkrycie antyprotonu” |
![Owen Chamberlain.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Owen_Chamberlain.jpg/75px-Owen_Chamberlain.jpg) |
Owen Chamberlain[92] |
University of California, Berkeley |
1960 |
![Donald Glaser.jpg](75px-Donald_Glaser.jpg) |
Donald Arthur Glaser[93] |
University of California, Berkeley |
„Za wynalezienie komory
pęcherzykowej” |
1961 |
![Robert Hofstadter.jpg](75px-Robert_Hofstadter.jpg) |
Robert Hofstadter[94] |
Stanford University |
„Za jego pionierskie badania rozpraszania elektronu w jądrach atomowych
i dokonane na tej drodze odkrycia związane ze strukturą nukleonów” |
![Mossbauer.jpg](75px-Mossbauer.jpg) |
Rudolf Mößbauer[95] |
Uniwersytet Techniczny w Monachium, California
Institute of Technology |
„Za jego badania rezonansowej absorpcji promieniowania
gamma i odkrycie w
związku z tym efektu,który
nosi jego imię” |
1963 |
![Wigner.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/Wigner.jpg/75px-Wigner.jpg) |
Eugene Wigner[97] |
Princeton University |
„Za wkład w teorię jądra atomowego i cząstek elementarnych, a
szczególnie za odkrycie i zastosowanie w tych teoriach podstawowych zasad
symetrii” |
![Maria Goeppert-Mayer.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/Maria_Goeppert-Mayer.jpg/75px-Maria_Goeppert-Mayer.jpg) |
Maria Göppert-Mayer[98] |
University of California |
„Za odkrycia związane z powłokowym
modelem jąder atomowych” |
![Jensen.jpg](75px-Jensen.jpg) |
J. Hans D. Jensen[99] |
Uniwersytet w Heidelbergu |
1965 |
![Tomonaga.jpg](75px-Tomonaga.jpg) |
Shin'ichirō Tomonaga[103] |
Uniwersytet w Tsukubie |
„Za ich fundamentalne prace z dziedziny elektrodynamiki
kwantowej, które wywarły duży wpływ na fizykę
cząstek elementarnych” |
![Schwinger.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Schwinger.jpg/75px-Schwinger.jpg) |
Julian Schwinger[104] |
Harvard University |
![Feynman at Los Alamos.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Feynman_at_Los_Alamos.jpg/75px-Feynman_at_Los_Alamos.jpg) |
Richard Feynman[105] |
California Institute of Technology |
1967 |
![Hans Bethe.jpg](75px-Hans_Bethe.jpg) |
Hans Bethe[107] |
Cornell University |
„Za jego wkład do teorii reakcji jądrowych, a w szczególności za
odkrycia związane z wytwarzaniem
energii w gwiazdach” |
1968 |
![LWA Picture Final.jpg](75px-LWA_Picture_Final.jpg) |
Luis Walter Alvarez[108] |
University of California, Berkeley |
„Za decydujący wkład w fizykę cząstek elementarnych, w szczególności za
odkrycie wielkiej liczby stanów rezonansowych, co było możliwe dzięki
rozwinięciu techniki korzystania z pęcherzykowej
komory wodorowej i
analizy danych” |
1969 |
![Murray Gell-Mann.jpg](75px-Murray_Gell-Mann.jpg) |
Murray Gell-Mann[109] |
California Institute of Technology |
„Za jego wkład i odkrycia związane z fizyką cząstek
elementarnych i ich
oddziaływań” |
1975 |
![Aage Bohr.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Aage_Bohr.jpg/75px-Aage_Bohr.jpg) |
Aage Niels Bohr[120] |
Instytut Nielsa Bohra |
„Za odkrycie związku pomiędzy ruchem
kolektywnym i ruchem
jednocząstkowym w jądrze atomowym i rozwinięcie teorii budowy jąder
atomowych oparte na tym związku” |
![Mottelson,Ben 1963 Kopenhagen.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Mottelson,Ben_1963_Kopenhagen.jpg/75px-Mottelson,Ben_1963_Kopenhagen.jpg) |
Benjamin Mottelson[121] |
Nordic Institute for Theoretical Physics |
|
James Rainwater[122] |
Columbia University |
1976 |
![Burton Richter - charm quark.jpg](75px-Burton_Richter_-_charm_quark.jpg) |
Burton Richter[123] |
Stanford Linear Accelerator Center |
„Za ich odkrycie ważnej, podstawowej cząsteczki
elementarnej” |
![Samuel ting 10-19-10.jpg](75px-Samuel_ting_10-19-10.jpg) |
Samuel Ting[124] |
Massachusetts Institute of Technology |
1979 |
![Sheldon Glashow at Harvard cropped.jpg](75px-Sheldon_Glashow_at_Harvard_cropped.jpg) |
Sheldon Lee Glashow[131] |
Harvard University |
„Za prace nad jednolitą
teorią wzajemnego słabego i elektromagnetycznego oddziaływania
cząstek elementarnych” |
![Abdus Salam 1987.jpg](75px-Abdus_Salam_1987.jpg) |
Abdus Salam[132] |
International Centre for Theoretical Physics |
![Steven weinberg 2010.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Steven_weinberg_2010.jpg/75px-Steven_weinberg_2010.jpg) |
Steven Weinberg[133] |
Harvard University |
1980 |
![James-cronin.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/James-cronin.jpg/75px-James-cronin.jpg) |
James Cronin[134] |
University of Chicago |
„Za odkrycie naruszania jednej z fundamentalnych zasad symetrii w
rozpadach neutralnych mezonów
K” |
|
Val Fitch[135] |
Princeton University |
1983 |
|
Subramanyan Chandrasekhar[140] |
University of Chicago |
„Za jego badania teoretyczne procesów fizycznych istotnych dla struktury
i ewolucji gwiazd” |
|
William Fowler[141] |
California Institute of Technology |
„Za jego badania teoretyczne i doświadczalne reakcji jądrowych ważnych
dla powstania
pierwiastków we
Wszechświecie” |
1984 |
![Carlo Rubbia 2012.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Carlo_Rubbia_2012.jpg/75px-Carlo_Rubbia_2012.jpg) |
Carlo Rubbia[142] |
CERN |
„Za ich decydujący wkład do wielkiego projektu prowadzącego do odkrycia
cząstek W i Z” |
|
Simon van der Meer[143] |
CERN |
1988 |
![Leon M. Lederman.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Leon_M._Lederman.jpg/75px-Leon_M._Lederman.jpg) |
Leon Max Lederman[150] |
Fermilab |
„Za metodę wiązki neutrinowej i przedstawienie dubletowej struktury leptonów poprzez
odkrycie neutrina
mionowego” |
|
Melvin Schwartz[151] |
Digital Pathways |
![Jack-Steinberger-2008.JPG](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Jack-Steinberger-2008.JPG/75px-Jack-Steinberger-2008.JPG) |
Jack Steinberger[152] |
CERN |
1990 |
|
Jerome I. Friedman[156] |
Massachusetts Institute of Technology |
„Za ich pionierskie badania dotyczące głęboko nieelastycznego
rozpraszania elektronów na protonach i związanych neutronach, co miało
istotny wpływ na rozwój modelu kwarkowego w fizyce cząstek” |
![Henry Kendall by Tom Frost crop.jpg](75px-Henry_Kendall_by_Tom_Frost_crop.jpg) |
Henry Kendall[157] |
Massachusetts Institute of Technology |
|
Richard E. Taylor[158] |
Stanford University |
1992 |
![CHARPAK Georges-24x50-2005 cropped.JPG](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/CHARPAK_Georges-24x50-2005_cropped.JPG/75px-CHARPAK_Georges-24x50-2005_cropped.JPG) |
Georges Charpak[160] |
École supérieure de physique et de chimie industrielles de la ville de
Paris |
„Za wynalezienie i rozwój detektorów cząstek, a zwłaszcza wielodrutowej
komory proporcjonalnej” |
1994 |
![Bertram Brockhouse.jpg](75px-Bertram_Brockhouse.jpg) |
Bertram Brockhouse[163] |
Uniwersytet McMaster |
„Za rozwinięcie spektroskopii
neutronowej” |
|
Clifford Shull[164] |
Massachusetts Institute of Technology |
„Za rozwinięcie techniki dyfrakcji neutronowej” |
1995 |
![Martin Perl - tau.jpg](75px-Martin_Perl_-_tau.jpg) |
Martin Perl[165] |
Stanford University |
„Za odkrycie leptonu
tau” |
![Frederick Reines.jpg](75px-Frederick_Reines.jpg) |
Frederick Reines[166] |
University of California, Irvine |
„Za detekcję neutrina” |
1999 |
![Gerard 't Hooft.jpg](75px-Gerard_'t_Hooft.jpg) |
Gerardus ’t Hooft[176] |
Uniwersytet w Utrechcie |
„Za wyjaśnienie kwantowej struktury oddziaływań
elektrosłabych” |
![Martinus Veltman.jpg](75px-Martinus_Veltman.jpg) |
Martinus J.G. Veltman[177][f] |
|
2001 |
|
Eric Cornell[181] |
University of Colorado |
„Za uzyskanie nowego stanu materii, tzw. kondensat
Bosego-Einsteina, oraz za przeprowadzenie doświadczeń nad zbadaniem
jego właściwości” |
Carl Wieman[182] |
University of Colorado |
![Ketterle.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Ketterle.jpg/75px-Ketterle.jpg) |
Wolfgang Ketterle[183] |
Massachusetts Institute of Technology |
2004 |
![David Gross LANL.jpg](75px-David_Gross_LANL.jpg) |
David Gross[189] |
University of California, Santa Barbara |
„Za opracowanie teorii asymptotycznej swobody w silnych
oddziaływaniach między cząsteczkami
elementarnymi” |
|
Hugh David Politzer[190] |
California Institute of Technology |
![Nobel Laureate Frank Wilczek 2007.jpg](75px-Nobel_Laureate_Frank_Wilczek_2007.jpg) |
Frank Wilczek[191] |
Massachusetts Institute of Technology |
2008 |
![YoichiroNambu.jpg](75px-YoichiroNambu.jpg) |
Yōichirō Nambu[199] |
University of Chicago |
„Za odkrycie mechanizmu spontanicznego
złamania symetrii w
fizyce subatomowej” |
![Mkobayashi.jpg](75px-Mkobayashi.jpg) |
Makoto Kobayashi[200] |
Laboratorium Wysokich Energii |
„Za odkrycie podstaw złamania symetrii co umożliwiło przewidzenie
istnienia co najmniej trzech rodzin kwarków” |
![Masukawa.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Masukawa.jpg/75px-Masukawa.jpg) |
Toshihide Maskawa[201] |
Uniwersytet Kioto |
2013 |
![Francois Englert.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/Francois_Englert.jpg/75px-Francois_Englert.jpg) |
François Englert[212] |
Université Libre de Bruxelles |
„Za teoretyczne odkrycie mechanizmu, który pomaga nam zrozumieć
pochodzenie masy cząstek subatomowych, co zostało niedawno potwierdzone
dzięki odkryciu postulowanej cząstki
elementarnej podczas
eksperymentów ATLAS i CMS przeprowadzonych w Wielkim
Zderzaczu Hadronów w
CERN” |
![Higgs, Peter (1929)3.jpg](75px-Higgs,_Peter_(1929)3.jpg) |
Peter Higgs[213] |
Uniwersytet Edynburski |
2015 |
![Takaaki Kajita 5171-2015.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/23/Takaaki_Kajita_5171-2015.jpg/75px-Takaaki_Kajita_5171-2015.jpg) |
Takaaki Kajita[217] |
Uniwersytet Tokijski |
„Za odkrycie oscylacji neutrin, co dowodzi, że mają one masę” |
![Arthur B. McDonald 5198-2015.jpg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Arthur_B._McDonald_5198-2015.jpg/75px-Arthur_B._McDonald_5198-2015.jpg) |
Arthur B. McDonald[218] |
Queen’s University |
Rok |
Wyróżniony |
Afiliacja |
Uzasadnienie |